العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
308
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
14 - تهذيب با اسناد خود از احمد بن محمد از حسين بن سعيد از ابى على كه گفت خدمت حضرت صادق عليه السّلام بوديم . شخصى از ياران عرض كرد فدايت شوم آيهء وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً نسبت به همه اين مردم است حضرت خنديد و فرمود نه . مقصود اين است كه بگوئيد ، محمد رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و على اهل بيت . بيان . ظاهرا حضرت اين مطلب را بعنوان مثال فرمود و منظور تاويل آيه است كه غرض از آيه بيان حقائق و گفتن امور حقيقى و واقعى است براى مردم . و يا مقصود از ناس انسانهاى حقيقى است كه عبارت از انبياء و ائمه عليهم السّلام باشد ( يعنى راجع به آنان سخنان حق و خوب بگوئيد ) همان طورى كه در تفسير آيهء شريفه ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ بقره 199 در عرفات آن طورى كه مردم ( ائمه عليهم السّلام ) كوچ ميكنند شما هم كوچ كنيد . على اى حال بهر يك از دو فرض كه گفته شد اين تفسير بطن آيه است و در مورد غير تقيه است . 15 - تفسير عياشى . از حرير از پريد كه گويد خدمت حضرت صادق عليه السّلام عرض كردم . من غذا و طعام به كسى ميخورانم ولى آن سائل را نمىشناسم مسلمان است يا نه ؟ حضرت فرمود تا وقتى كه وضعش براى شما روشن نيست كه دوست است يا دشمن غذا و طعام به او بده كه خداوند متعال ميفرمايد . وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً " . بيان . شايد منظور اين باشد . در صورتى كه گفتار نيك و برخورد خوب با آنها مطلوب است اطعام و غذا دادن به آنها بطريق اولى مطلوب است چون اين كار احسان بيشترى است . و يا اينكه گفتن و بيان آيه براى تنظيم و رفع استبعادات يعنى اين داراى حسن و خوب است . و يا اينكه اين مطلب تاويل و تفسير ديگرى است براى آيه شريفه يعنى نسبت بمردم خوشبين باشيد و نسبت كفر و مخالفت به آنها ندهيد تا وقتى كه يقين نداريد . 16 - تفسير عياشى . عبد اللَّه بن سنان از حضرت صادق عليه السّلام كه گفت شنيدم كه حضرت فرمود . تقوا داشته باشيد و با كلمات و سخنان زشت مردم را بر خود مسلط نكنيد كه خداوند متعال ميفرمايد وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً " .